W jakiej kondycji jest dziś rynek centrów handlowych oraz jak wpływają na niego kolejne zewnętrzne kryzysy, z którymi musi się mierzyć? Komentuje Anna Malcharek, dyrektor zarządzająca Gemini Holding.

W Gdyni rozpoczyna się budowa nowoczesnego Centrum Elektroniki Militarnej. To kluczowy element programu WISŁA, który ma dostarczyć Polsce 48 wyrzutni Patriot M903 i podzespoły do 12 radarów LTAMDS. Centrum Elektroniki Militarnej (CEM) będzie odgrywać kluczową rolę w transferze nowoczesnych technologii. Posłuży do produkcji elementów elektronicznych, opracowywania narzędzi, dokumentacji technicznej i wsparcia technicznego. Inwestycja ta wynika z umowy offsetowej, podpisanej w sierpniu 2023 roku w ramach II fazy programu WISŁA.

Powstający w Ostrołęce blok gazowo-parowy o mocy 745 MW to jedno z dwóch kluczowych przedsięwzięć Grupy Energa w zakresie budowy niskoemisyjnych źródeł bilansujących Krajowy System Elektroenergetyczny. Realizacja projektu w Ostrołęce obejmuje kompleksowe przygotowanie bloku energetycznego w formule EPC (Engineering, Procurement, Construction), czyli „pod klucz”, w tym: prace projektowe, nadzór nad zakupami, dostawami oraz robotami budowlanymi.

13 tys. mkw. – tyle łącznie wynajął w 7R Park Gdańsk IV nowy najemca – Argo S.A., lider na rynku m.in. urządzeń i materiałów biurowych do oprawy i niszczenia dokumentów oraz Mercator Medical, producent rękawic i dystrybutor materiałów medycznych jednorazowego użytku, który rozszerzył umowę najmu do ponad 19,5 tys. mkw.

Mapletree Investments Pte Ltd rozpoczęło budowę Piotrków II DC3 – nowoczesnego centrum dystrybucyjnego typu built-to-suit dla Agata S.A., jednego z największych sprzedawców mebli w Polsce. Zakończenie inwestycji planowane jest na początek 2027 roku.

Kolejna wielka transakcja na rynku inwestycji komercyjnych w Polsce. Tym razem w stolicy Dolnego Śląska i dotyczy sektora biurowego. Skanska sfinalizowała sprzedaż drugiego etapu wrocławskiego kompleksu Centrum Południe – nowoczesnego budynku o łącznej powierzchni najmu brutto (GLA) 21 690 mkw. – czeskiemu funduszowi INVESTIKA Real Estate Fund i BUD HOLDINGS, działających w ramach joint venture, za 62 mln euro. Transakcja ta potwierdza zaufanie inwestora do jakości projektów Skanska, rozszerzając portfel funduszu o drugi projekt dewelopera, po warszawskim biurowcu P180.

Pomiędzy Last Energy, DB Energy a Legnicką Specjalną Strefą Ekonomiczną (LSSE) zostało podpisane porozumienie o współpracy w zakresie rozwoju SMR. Firmy te będą oferować zakładom przemysłowym budowę małych reaktorów jądrowych (ang. Small Modular Reactors).

Magazyny powstające w formule najmu długoterminowego BTS (build-to-suit), czyli projektowane i budowane według indywidualnych preferencji i potrzeb klienta, stanowią już niemal jedną trzecią całkowitych zasobów powierzchni magazynowej w Polsce – w liczbach bezwzględnych to już ponad 8 mln mkw.

W Polsce nie istnieją przepisy, które wymagają stosowania „zielonych” zapisów w umowach najmu. Są one całkowicie dobrowolne i mieszczą się kategoriach dobrych praktyk, jednakże stosowanie ich świadczy o dojrzałości rynku i przedsiębiorców, szczególnie w oczach uczestników rynku finansowego – funduszy inwestycyjnych, banków, czy spółek deweloperskich notowanych na giełdach – instytucji, które bardziej zwracają uwagę na realizację celów środowiskowych wymaganych przez Unię Europejską, w ramach chociażby Zielonego Ładu czy tzw. Taksonomii UE.

Budowa dwóch nowych bloków gazowych przebiega zgodnie z harmonogramem. Stan zaawansowania prac budowlanych przekroczył 89%. Planowane przekazanie nowych bloków do eksploatacji ma nastąpić na przełomie 2024 i 2025 r. W najbliższych miesiącach rozpoczną się prace rozruchowe, przygotowujące do testów weryfikujących zgodność wszystkich parametrów instalacji. Roczna redukcja emisji dzięki inwestycji Veolia Energia Poznań wyniesie 390 tys. ton. Nowe instalacje będą produkowały rocznie 800 GWh energii elektrycznej oraz 3,5 tys. GJ energii cieplnej.

Energa Kogeneracja, spółka zależna Energi, przygotowuje się do sfinalizowania programu inwestycyjnego w Elektrociepłowni Kalisz. Rozpoczyna się właśnie faza tzw. rozruchu na gorąco układu kogeneracyjnego silników gazowych o łącznej mocy cieplnej ok. 20 MWt i elektrycznej ok. 20 MWe. W grudniu zeszłego roku jednostka kogeneracyjna Energi uzyskała wsparcie w ramach aukcji głównej rynku mocy na rok dostaw 2029. Zakontraktowano łącznie ok. 18,6 MW obowiązku mocowego w ramach 17-letniej umowy.

Oprócz elektrowni jądrowej na północy, w województwie pomorskim, w Polsce planowana jest również realizacja kolejnej tego typu wielkiej, energetycznej inwestycji. Bełchatów został wskazany jako jedna z dwóch preferowanych lokalizacji drugiej elektrowni jądrowej w Polsce w ramach zaktualizowanego Programu polskiej energetyki jądrowej (PPEJ). Jak podkreślił prezes PGE GiEK Jacek Kaczorowski, region dysponuje wszystkimi atutami niezbędnymi do realizacji tak ambitnego projektu - od infrastruktury, przez dokumentację geologiczną, po zaangażowaną społeczność lokalną i wyspecjalizowaną kadrę techniczną. Na miejscu prowadzone są już pierwsze analizy, m.in. sejsmiczne i hydrologiczne, realizowane przez ośrodki naukowe i badawcze.